Grote veranderingen in Moldavië

Door Marina Ohanjanyan projectmedewerker AMS/ European Forum for Democracy and Solidarity

Reguliere verkiezingen en de ‘twitterrevolutie’
Het begon allemaal op 5 april jl., toen volgens de officiële uitslagen de communisten de meerderheid van de stemmen kregen tijdens de reguliere parlementsverkiezingen. Naast hen kwamen toen drie democratische oppositiepartijen in het parlement: de Liberale Partij (LP), de Liberaal Democratische Partij (LDP) en tevens de liberale Moldova Noastra Alliantie (AMN). De centrum linkse Democratische Partij (DP), waar de AMS mee samenwerkt, voorheen derde partij van het land, haalde de kiesdrempel niet.

De oppositie sprak over verkiezingsfraude, en al snel bleek dat een deel van de bevolking de resultaten ook niet voor lief zou nemen. Op 7 april, één dag na de bekendmaking van de officiële verkiezingsresultaten, ging een groot aantal jongeren de straat op in hoofdstad Chisinau om te demonstreren in wat later de ‘twitterrevolutie’ genoemd zou worden, naar het medium waarmee het geheel georkestreerd leek.

Hoewel de autoriteiten de oppositiepartijen de schuld gaven van het geweld, leken dezen er net zo weinig grip op te hebben. Uiteindelijk moest President Voronin toegeven aan een hertelling van de stemmen. Na de hertelling bleek de communistische partij 60 zetels te hebben in plaats van 61 – het aantal dat nodig is om de nieuwe President te leveren.

Tussentijdse verkiezingen
Nadat de liberale oppositie tot twee keer aan toe weigerde om die ene stem voor een communistische kandidaat te leveren, had de President geen andere keus dan nieuwe parlementsverkiezingen uit te roepen. Voor deze nieuwe verkiezingen vond er nog één grote verandering plaats: voorzitter van het parlement Marian Lupu besloot om de Communistische Partij te verlaten omdat hij ‘niet meer mee wilde werken aan de vuile spelletjes van de Communisten’. Na een korte maar hevige strijd tussen de oppositiepartijen om de populaire politicus Lupu aan zich te binden, koos hij uiteindelijk voor de Democratische Partij, waar hij de positie van partijleider kreeg aangeboden.

Nieuwe regering
Dit keer was het verkiezingsresultaat anders: naast de communisten – die nu geen absolute meerderheid meer hadden – kwamen vier oppositiepartijen in het parlement; de drie liberalen en de Democratische Partij van Lupu. Ze vormden al snel de Alliantie voor Europese Integratie (AEI); een thema dat ze als geen ander verbindt. Samen heeft de AEI nu de meerderheid en voldoende plekken in het parlement om de volgende regering te leveren. Voor de President komen ze echter nog 8 stemmen te kort en zullen ze moeten onderhandelen met de communisten, die vooralsnog niet erg enthousiast lijken om mee te werken. Het zal vooral moeilijk worden omdat Marian Lupu de AEI presidentskandidaat is, een kandidatuur waar de communisten het erg moeilijk mee zullen hebben.

Ondertussen zijn er al een aantal positieve gevolgen van een nieuwe regering merkbaar: de relatie met buurland Roemenië is weer goed – de Communistische regering had het land de schuld gegeven van de onrust in Chisinau na de verkiezingen van 5 april en had een nieuw visumregime ingevoerd, wat nu ongedaan is gemaakt -, de regering is druk bezig met structurele vernieuwingen en werkt aan een strategie om de economische crisis aan te pakken. De democraten hebben ook steunbetuigingen gekregen van de EU terwijl de relatie met Rusland niet verslechterd lijkt.
Al met al lijkt het land nu op de goede weg. Of de nieuwe democratische regering de verwachtingen waarmaakt zal echter pas blijken als het duidelijk wordt of ze in staat zijn om de 8 nodige stemmen van de communisten af te troggelen, hetgeen vóór 11 november moet gebeuren. Mocht dit niet lukken, dan staan het land weer nieuwe verkiezingen te wachten die pas in het nieuwe jaar mogen plaatsvinden wat de effectiviteit van de regering zeker zal aantasten.