Tussentijdse verkiezingen in Moldavië: een kans voor de oppositie?

Door Marina Ohanjanyan, Projectmanager Alfred Mozer Stichting / European Forum

Zo stemden de communisten, die volgens officiële bronnen 61 zetels in het parlement hadden behaald – overigens net genoeg om de volgende president te leveren -  in met een hertelling van de stemmen. Als gevolg daarvan bleven ze steken op de frustrerende 60 zetels. Toen vervolgens alle parlementaire oppositiepartijen tot tweemaal toe weigerden om aan de presidentsverkiezing mee te doen, was huidige president Vladimir Voronin genoodzaakt om de constitutie te volgen en tussentijdse verkiezingen aan te kondigen.

Samenwerking op de linkerflank
Ondertussen is het bekend dat die op 29 juli zullen plaatsvinden en zijn alle partijen druk in de weer met de voorbereidingen in een kortere, 45-daagse campagne. De grote verliezers van de vorige verkiezingen, de centrumlinkse partijen, lijken hun lesje te hebben geleerd. Zo werd er al vrij snel gepraat over een mogelijke vereniging van drie partijen: de Sociaal Democratische Partij (SDPM), Centrist Union (CUM) en de Democratische Partij (DPM). Het proces leek in gang gezet toen er iets onverwachts tussenkwam.

Aderlading voor de communisten
Marian Lupu, voormalig parlementsspeaker en één van de populairste politici van Moldavië verliet de Communistische Partij. Hij motiveerde dit door te zeggen dat hij niet langer bereid was om ‘het vuile spelletje’ van de communisten mee te spelen. Volgens de Communisten had het meer te maken met het feit dat zijn ambities niet helemaal tot uiting waren gekomen: hij werd niet aangesteld als hun presidentskandidaat. Hoe dan ook, analytici schrijven hem 10-15% van de communistische stemmen toe. Het is dus niet gek dat zijn vertrek tot gevolg had dat er een enorme drang ontstond van alle oppositiepartijen om hem binnen te halen. Na een korte reeks onderhandeling koos hij uiteindelijk voor de DPM: daar kreeg hij de positie van partijleider aangeboden met de mogelijkheid om een nieuwe team aan de top te creëren.

Een nieuwe generatie leiders en een verfrist imago was hard nodig in de DPM. Bij de vorige verkiezingen haalde de partij nog niet eens 3% van de stemmen volgens officiële bronnen. Gelijk na de verkiezingen sprak de DPM zich ook uit voor samenwerkingsverbanden. Echter, met de komst van Lupu zijn de kansen van de partij enorm toegenomen, en bevindt het zich in een positie waarbij het zelf haar eigen toekomst kan bepalen. Lupu heeft ook duidelijk gemaakt dat andere partijen welkom zijn om zich aan te sluiten, maar dan wel onder zijn leiding, waarbij de DPM de kandidaten zal mogen vaststellen voor president, voorzitter van het parlement en premier. Die posities zijn niet bespreekbaar.

De campagne
Er is nog geen signaal vanuit andere partijen over dit aanbod. De SDPM en de CUM hebben al wel aangekondigd dat ze zich zullen gaan verenigen. Ondertussen lijken de communisten bezorgd. Zo zijn ze begonnen aan een vrij radicale campagne waarbij ze de kiezer de keus bieden tussen chaos en rechtstaat, onafhankelijkheid en het verlies van de staat aan Roemenië etc. (in het eerste geval wordt de schuld van de massale jongeren protesten bij de liberale oppositie gelegd, in het tweede bij buurland Roemenië.)

Hoe dan ook, de komende verkiezing belooft een erg belangrijke gebeurtenis te worden voor Moldavië gezien het feit dat de centrumlinkse én liberale oppositie goede kans lijken te maken om groot te worden in het parlement. Of dit ook gebeurt is nog de vraag in een land waar de communisten nog steeds oppermachtig zijn.