Elena Basescu en Gigi Becali binnenkort te bewonderen in Brussel
Door Dennis van Peppen
Roemenen en Europa
Toetreding tot de EU werd oprecht gevierd op 31 december 2006, maar niet vanwege het recht om vertegenwoordigers in het Europese parlement te kiezen. Wel omdat EU-toetreding de definitieve breuk met het communistische verleden en de symbolisch belangrijke officiële toetreding tot de Europese familie betekende. Een familie waar de Roemenen zichzelf altijd al toe rekenden. Inmiddels betekent Europa voor de Roemenen twee dingen. Ten eerste een grote zak met geld. Geld om de infrastructuur te verbeteren en geld om de Roemeense economie te versterken en zo de Roemeense samenleving naar een hoger welvaartsniveau te tillen. Ten tweede, een checks and balances instrument, dat binnenlands grotendeels ontbreekt, voor de chronisch incompetente Roemeense politici en de matig functionerende Roemeense staat.
Dit verklaart misschien ook waarom een aantal kopstukken uit de Roemeense civiele maatschappij en journalistiek, onder andere Renate Weber (voormalig directeur Soros foundation), Monica Macovei (voormalig directeur van het Helsinki Comité en voormalig minister van justitie), en Traian Ungureanu (befaamd journalist) zich kandidaat stelden voor de verkiezingen van het Europese Parlement. Zij kiezen er bewust voor om via Europa invloed uit te oefenen om zo de situatie in Roemenië te verbeteren in plaats van die invloed in Roemenië zelf uit te oefenen. Europa wordt gezien als een effectiever instrument van oppositievoeren dan het voeren van oppositie in Roemenië zelf.
Opkomst extreem rechts
Tot zover de positieve, en onopgemerkte, kant van het verhaal van de Roemeense Europese verkiezingen. Meer aandacht werd er in de internationale en Roemeense media besteed aan die andere kant van het verhaal, de heropkomst van extreem rechts in Roemenië. Romania Mare, de partij van de voormalige hofdichter van Ceaucescu, Vadim Tudor, leek ten dode opgeschreven maar staat sinds de verkiezingen dankzij een politieke meesterzet weer ferm op de kaart. Tudor had namelijk de flamboyante en populistische Gigi Becali, vastgoedmagnaat en dwangmatig schreeuwlelijk met een extremistisch gedachtegoed, gestrikt voor de Europese lijst van Mare. Becali zelf had net zijn teruglopende opiniepeilingen weer een oppepper gegeven door het feit dat hij een paar weken vastzat in voorarrest. Becali was gearresteerd omdat hij het recht in eigen handen had genomen toen zijn luxueuze auto gestolen werd. Dit leidde tot grote consternatie in de Roemeense media die Becali daarmee de broodnodige media-aandacht verschafte.
De aanwezigheid van de heren Tudor en Becali zal in het Europees Parlement wellicht tot de nodige ophef zorgen. Als de heren uiteraard besluiten om ook regelmatig naar Brussel af te reizen. Iets dat zeker niet vaststaat, gezien hun beslommeringen en de constante media aandacht die ze in Roemenië krijgen. Daarnaast spreekt Becali nog eens geen woord over de grens.
Elena Basescu
De grootste rel rond de verkiezingen was niet het succes van Becali en Tudor. Het was de verkiezing van Elena Basescu, de dochter van president Traian Basescu. Zij stapte tijdelijk uit de PDL (de partij van haar vader) vanwege aanhoudende kritiek op haar kandidatuur, en kreeg als onafhankelijke kandidate 4% van de stemmen. Een onderzoeksjournalist bracht aan de oppervlakte dat de PDL haar partijmachinerie zou gebruiken om zodanig veel stemmers voor Elena te mobiliseren dat ze van voldoende stemmen verzekerd zou zijn. Op de avond van de verkiezingsuitslag sloot de onafhankelijke Elena zich weinig verrassend weer aan bij de PDL waar ze met open armen werd ontvangen. Een onvervalst en onbeschaamd staaltje nepotisme, dat binnen de European People’s Party (EPP, de conservatieve fractie in het Europese Parlement) tot de nodige verontwaardiging heeft geleid, zeker nadat de correspondente van de Associated Press in Boekarest Elena in een artikel had neergezet als een frivole en feestende Barbie van de Balkans. De hele affaire, die door de PDL absoluut niet als affaire gezien wordt, doet de reputatie van president Basescu en de PDL weinig goed. Ook plaatst het welwillende prominenten uit de journalistiek en de civiele maatschappij die in de PDL een partij zagen die werk maakte van serieuze hervormingen in Roemenië in een lastig pakket. Eigenlijk zijn zij hun laatste politieke bondgenoot verloren.
Niet in de laatste plaats doen alle perikelen rond de Europese verkiezingen de al niet zo goede reputatie van Roemenië in Europa, hoe onterecht ook, weinig goed. Waar Nederland Wilders moet uitleggen in Europa, is Roemenië genoodzaakt dat te doen voor Becali en Elena Basescu.