Solidariteit leeft in Polen

Door Kirsten Meijer, Senior Project Manager AMS

Van 1 tot 7 december reisden 200 jongeren uit 44 landen door Polen op zoek naar de erfenis van de Poolse vrijheidsstrijd. Met een speciale trein, de Solidarity Express, begon de reis in Krakau met een bezoek aan het concentratiekamp Auschwitz. Vervolgens ging de tocht langs de plekken waar de opstand van de Joden in het Getto (1943) plaatsvond en de opstand van het ondergrondse verzet tegen de Nazis (1944). Beide opstanden eindigden in een bloedbad en de laatste leidde tot een bijna totale verwoesting van de stad.
 
Vervolgens ging de reis naar Gdansk, waar in de scheepswerven het verzet tegen de communisten vorm kreeg door de oprichting van Solidarnost. De reis werd afgesloten met een conferentie ter ere van Lech Walesa met onder andere deelname van de Franse president Sarkozy en de Dalai Lama. Lech Walesa deed een oproep aan de jongeren om in hun werk en toekomstige verantwoordelijkheden solidariteit hoog in het vaandel te houden. Ook de Dalai Lama zei dat het nu aan de nieuwe generatie is om de 21e eeuw een “eeuw van de vrede” te maken.
 
Nobelprijswinnaar Frederik Willem de Klerk vertelde over de onderhandelingen met Nelson Mandela die leidden tot het einde van de apartheid in Zuid-Afrika en benadrukte dat het van cruciaal belang is om je te verplaatsen in de ander. Hij riep op tot meer solidariteit tussen rijke en arme landen en meer tolerantie tussen religies. Shirin Ebadi, Nobelprijswinnares uit Iran ziet fanatisme als de grootste bedreiging voor solidariteit. Adolfo Perez Esquivel, die in 1980 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg voor zijn strijd voor mensenrechten in Latijns Amerika, zei dat in Polen het ene kwaad voor het andere was ingeruild. Het ongebreidelde kapitalisme is volgens hem in strijd met solidariteit: “het delen van brood en vrijheid”.
 
De dictatuur in buurland Wit-Rusland kwam veelvuldig aan de orde. Oppositieleider Aliaksandr Milinkevich pleitte voor de dialoog tussen het regime en de Europese Unie. Deze nieuwe benadering kan volgens hem alleen plaatsvinden als de politieke gevangenen worden vrijgelaten. Een dag na het einde van de Solidarity Express opende een rechtzaak tegen Aliaksandr Barazenka, die op 27 oktober (juist na het opheffen van de EU sancties) werd gearresteerd voor deelname aan een demonstratie van ondernemers. Verschillende activisten die ook deelnamen aan de Solidarity Express stonden de dag na de conferentie in Minsk voor de rechtzaal met spandoeken.
 
Met dank aan de Poolse ambassade in Nederland nam Kirsten Meijer namens de AMS deel aan de Solidarity Express: “De Tweede Wereld Oorlog en gebeurtenissen in de jaren 80 in Polen laten de noodzaak zien om ons vandaag de dag in te zetten voor solidariteit, mensenrechten en democratie wereldwijd.”
 
De Solidarity Express werd georganiseerd door het European Center for Solidarity
(http://www.ecs.gda.pl/).